Historia Jabłka.
Żaden inny owoc na świecie nie ma tak starannie przeprowadzonej kampanii reklamowej i tak bogatej symboliki. Ale też żaden inny owoc nie cieszy się równie niepochlebną przeszłością - wszystko oczywiście za sprawą Adama i Ewy.
Jeśli jednak założymy, że mimo wszystko drzewem zakazanym była jabłoń, to możemy podejrzewać, że Raj mieścił się w Chinach lub Azji Środkowej. Tamte tereny są bowiem ojczyzną dzikich jabłoni. Dopiero stamtąd jabłka przywędrowały do Europy i znalazły idealne warunki do rozwoju, ponieważ uwielbiają umiarkowany klimat.
Jabłonie rosły w Europie już w epoce kamiennej. Wzmiankowane są już w Biblii oraz w mitologii greckiej. O ich zbawiennym wpływie na nasze zdrowie pisał już Hipokrates (v-Iv w.p.n.e.), a nadworny lekarz cesarzy rzymskich Galen (II w.n.e.) zalecał wino jabłkowe jako cudowne lekarstwo na wszystkie dolegliwości. Jabłonie uprawiano w dawnej Polsce, a ich ślady znaleziono w Biskupinie. Niegdyś, 3 lutego w dzień św, Błażeja, patrona od bólu gardła, świecono w kościołach jabłka, które potem spożywali i ludzie i zwierzęta. Jabłka są prawdziwą bombą korzystnych dla naszego zdrowia substancji.

Jabłka to najpopularniejsze w naszym kraju owoce, do których mamy dostęp przez okrągły rok. Mogą stanowić wartościową przekąskę pomiędzy posiłkami lub być składnikiem smacznego deseru. Dlaczego warto uwzględniać je w swojej diecie?

Wielu lekarzy mówi, iż spożywanie 2 jabłek dziennie pozwala zachować zdrowie a angielskie przysłowie mówi „One apple a day take's doctor away” czyli „ jedno jabłko dziennie trzyma lekarza z daleka”. Jest w tym wiele prawdy, ponieważ owoce te zawierają mnóstwo witamin i substancji, które wzmacniają układ odpornościowy. Przydatne jest to zwłaszcza jesienią, kiedy organizm potrzebuje dodatkowej ochrony przed chorobami, wtedy też jabłka są najsmaczniejsze i dostępnych jest najwięcej ich odmian. Różnią się one kształtem, wielkością, barwą, aromatem i smakiem. Wszystkie jednak pozytywnie wpływają na zdrowie:

Chronią układ krążenia oraz serce – jabłka są źródłem kwercetyny, przeciwutleniacza, który uszczelnia naczynia krwionośne i zapobiega odkładaniu się na nich blaszek miażdżycowych, pośrednio chroniąc przed zawałem serca. Takie samo działanie wykazuje kombinacja witaminy C, związków organicznych i magnezu, jaka występuje w tych owocach.

Są lekarstwem zarówno na zaparcia jak i na biegunki – obecny w surowych owocach błonnik pokarmowy wspomaga perystaltykę jelit i ułatwia wypróżnianie, pomagając w zwalczaniu zaparć. Jeśli jednak owoce zostaną przed spożyciem podduszone lub upieczone, staną się lekarstwem na biegunkę.

Obniżają ryzyko chorób nowotworowych – te właściwości jabłka zawdzięczają polifenolom, które jako antyoksydanty neutralizują wolne rodniki, które mogą doprowadzić do uszkodzenia DNA i przekształcenia zdrowej komórki w rakową. Uważa się, iż spośród owoców, to jabłka zawierają najwięcej związków hamujących rozwój nowotworów.

Obniżają poziom cholesterolu we krwi – to zasługa błonnika pokarmowego, a zwłaszcza jego rozpuszczalnej w wodzie frakcji – pektyny, która reguluje gospodarkę kwasów żółciowych oraz wiąże cząsteczki cholesterolu i usuwa je z organizmu. Najwięcej pektyny zawiera skórka oraz gniazda nasienne.

Oczyszczają organizm – to kolejna zasługa błonnika pokarmowego, który wiąże metale ciężkie, toksyny i wolne rodniki, a następnie usuwa je z organizmu.

Działają odkwaszająco – obecne w jabłku takie składniki mineralne jak żelazo i potas nadają mu właściwości odkwaszających. Owoce te szczególnie polecane są więc osobom, które spożywają dużo produktów mięsnych i zbożowych, w celu zachowania równowagi kwasowo-mineralnej.

Zabezpieczają przed astmą – udowodniono, że dzieci matek, które w ciąży spożywały dużo jabłek (4 lub więcej tygodniowo), rzadziej zapadały na astmę. W przypadku dorosłych również zaobserwowano korzystny wpływ spożywania jabłek na płuca.

Poprawiają pamięć – odkryto, że sok jabłkowy wspomaga produkcję neuroprzekaźnika - acetylocholiny – co prowadzi do usprawnienia działania pamięci. Przewiduje się nawet, iż w przyszłości ta właściwość jabłek może być wykorzystywana w leczeniu choroby Azheimera.

Wzmacniają dziąsła – wykazano, iż gryzienie jabłka pozytywnie wpływa na wzmocnienie dziąseł.

Dostarczają cennych witamin i składników mineralnych – dojrzały owoc zawiera witaminę C, B1, B2, B6 oraz E, a także takie makroelementy jak wapń, potas, i magnez.

Sprzyjają zachowaniu zgrabnej sylwetki – średnie jabłko (o wadze 100 g) dostarcza tylko 52 kcal. Kaloryczność tych owoców jest tak niska, bowiem ok. 85 % ich masy stanowi woda.

Pomagają zachować ładny wygląd – dzięki obecności wapnia i krzemu pozytywnie wpływ na skórę, włosy i paznokcie.

Ciekawostki:
1. Jabłka wydzielają etylen, który reguluje wzrost. Jeśli np. w spiżarni mielibyśmy zielone pomidory, to znacznie szybciej one dojrzeją w towarzystwie jabłek.
2. Brązowe plamy, które pojawiają się na zepsutych jabłkach wywołane są przez rakotwórczy alkaloid – patulinę. Przenika on przez cały miąższ, dlatego samo wycięcie zgniłego kawałka nie wystarczy, takie jabłko należy po prostu wyrzucić.

Jakie jabłka wybrać?
- na kompot – najlepsze będą owoce kwaśne i aromatyczne o białym lub kremowym miąższu,
- na marmolady, dżemy, przeciery i galaretki – bogate w cukry i pektyny
- do suszenia – mięsiste idared lub jonatan

 

Jeśli dotykają nas problemy z oddawaniem moczu, sięgnijmy po ten owoc – ma działanie moczopędne i zmniejsza obrzęki. Pomaga też na zaparcia, chroni przed miażdżycą i zawałem. Spożywanie jabłek ma także świetny wpływ na dziąsła, pod warunkiem, że jemy owoce twarde. Warto pamiętać, że najwięcej witamin kryje się pod skórką i w gniazdach nasiennych, o pięć razy więcej niż w miąższu, dlatego dobrze jest nie obierać jabłek.
Nie wszystkie owoce są niskokaloryczne, ale jabłka tak. Średnie, ważące około 100 gramów jabłko to zaledwie 50 kalorii. Uważajmy jednak na cukier, którego w jabłku sporo. To ważna informacja zwłaszcza dla osób odchudzających się. Dietetycy zalecają jedzenie 150 gramów owoców dziennie.

I jedzmy je jak najczęściej, bo to samo zdrowie. Szczególnie teraz, w jesiennej porze, gdy o zachorowanie nietrudno. Jabłka królują w sklepach, i to w tak wielu odmianach, że z pewnością każdy znajdzie taką, która będzie odpowiadać mu smakiem.

Jabłka zwalniają proces starzenia się mięśni
Składniki zawarte w jabłkach pomagają zapobiegać utracie tkanki mięśniowej związanej z wiekiem i różnymi procesami chorobowymi – przekonują amerykańscy naukowcy, którzy wyniki swoich badań opublikowali właśnie w czasopiśmie Cell Metabolism.

Kwas ursolowy występujący w dużej ilości w skórce jabłek może odwrócić niekorzystne procesy zachodzące w komórkach mięśniowych podczas stażenia się.
„Osłabienie mięśni często towarzyszy różnym chorobom i procesowi starzenia się.” - podkreśla Christopher Adams z Uniwersytetu Stanu Iowa, zaangażowany w te badania - „Wydłuża to czas hospitalizacji, opóźnia proces zdrowienia, a w niektórych przypadkach uniemożliwia powrót do domu. Do tej pory nie jest to też problem dobrze poznany i nie istnieje metoda jego leczenia.”
By to zmienić naukowcy przeanalizowali aktywność genów w warunkach sprzyjających osłabieniu mięśni. Odkryto 63 geny, które zmieniały swoją aktywność w odpowiedzi na niedobór pokarmu i to zarówno u myszy jak i u ludzi. Kolejne 29 genów odnaleziono u osób po urazach rdzenia kręgowego. W następnej kolejności wypróbowano ponad 1300 substancji aktywnych, które miały za zadanie odwrócić niekorzystne procesy zachodzące w komórkach mięśniowych. Z tak ogromnej liczby związków sprawdził się jedynie kwas ursolowy, występujący w dużych ilościach w skórce jabłek.
W kolejnym etapie doświadczenia podawano kwas ursolowy myszom laboratoryjnym. Taki dodatek w diecie zwierząt spowodował wzrost masy tkanki mięśniowej, a dodatkowo sprawił, że myszy stały się bardziej smukłe, a w ich krwi obniżył się poziom glukozy, cholesterolu i triglicerydów. Sugeruje to, że spożywanie kwasu ursolowego może przynieść wiele korzyści zdrowotnych, których z pewnością nie doświadczą osoby jedzące fast–foody.
Autorzy badania podkreślają jednak, że na ostateczne wyniki ich pracy trzeba jeszcze trochę poczekać. Konieczne jest bowiem sprawdzenie, czy ilość kwasu ursolowego zawartego w diecie wystarczy do wywołania jego pozytywnego efektu.

A to ciekawe…
Ten królewski owoc ma co najmniej 30 symbolicznych znaczeń, nic dziwnego więc, że jest bardzo chętnie wykorzystywany w nazwach, logach firm i symbolach miast. Weźmy chociażby firmę Apple Computer, którą założył sezonowy zbieracz jabłek. Jej nazwa i logo są jednym z najbardziej rozpoznawalnych znaków firmowych w świecie. Dziś Apple Computer kojarzy się nieodmiennie ze znakiem nadgryzionego jabłka. Po wyobrażenie jabłka sięgnęła także wytwórnia płytowa Apple, która wydawała przeboje Beatlesów.
Jednak nie tylko firmy wykorzystują jabłko jako swój znak rozpoznawczy. Możemy go również odnaleźć w reklamach Nowego Jorku. Mieszkańcy Big Apple czyli Wielkiego Jabłka mówią o swoim znaku, że jest symbolem obfitości i dobrobytu, jakie daje ich miasto. Ale niekoniecznie takie miało być jego znaczenie, gdy po raz pierwszy publicznie, w 1892 roku, Nowy Jork został porównany do "najbardziej cuchnącego zepsutego jabłka na drzewie dekadenckiego federalizmu".
W niejednej bajce, czy legendzie jabłko odgrywa główną rolę - przypomnijmy sobie chociażby ,,Królewnę Śnieżkę". Również mitologia grecka nie mogłaby obejść się bez owocu symbolizującego Ziemię, wieczność, życie, zdrowie, nieśmiertelność, mądrość, wiedzę, miłość, radości doczesne, płodność, ale także niebezpieczeństwo, oszustwo i przebiegłość. To przecież właśnie ten owoc wykorzystała bogini niezgody Eris, która podczas wesela, gdzie bawiły się Atena, Hera i Afrodyta, rzuciła złote jabłko z napisem „dla najpiękniejszej”. Ostry spór zakończył dopiero przystojny Parys, wręczając złote jabłko Afrodycie, która za korzystny dla siebie werdykt, obiecała mu najpiękniejszą kobietę na ziemi. Mowa oczywiście o Helenie, żonie Menelausa. Wiadomo, do czego to wszystko doprowadziło i jakie były następstwa niefortunnej miłości Parysa…
Jabłka kontra przetwory
Spożywanie jabłek jest najłatwiejszym sposobem zwiększenia ilości owoców w codziennej diecie. Można je przechować w lodówce i spożywać w stanie świeżym przynajmniej 2-3 razy w tygodniu. Konsumpcję ich można urozmaicić poprzez dodatek plastrów jabłek do płatków w porannym śniadaniu, czy do jogurtu lub sałatki owocowej, jak również jako przekąski z chrupek jabłkowych.
Przemysłowe przechowywanie jabłek w komorach z kontrolowaną atmosferą nie ma większego wpływu na zmiany związków fitochemicznych. Po 100 i 200 dniach przechowywania ich ilość pozostawała na podobnym poziomie jak po zbiorze. Natomiast przetwarzanie jabłek na soki klarowane w istotnym stopniu obniża w nich zawartość substancji fitochemicznych.

Soki mętne - co to takiego?
Nowym trendem w technologii soków jabłkowych jest produkcja soków mętnych. Soki te produkowane są bez, klarowania, filtracji zawierają znacznie więcej bioaktywnych polifenoli niż klarowane. Obecność pektyn w mętnych sokach jabłkowych dodatkowo poprawia aktywność biologiczną zawartych w nich przeciwutleniaczy. Tak otrzymany produkt ma zbliżoną aktywność biologiczną do świeżych owoców.

Bibliografia i żródła:
www.vitalia.pl- Marta Tomaszewska
www.matkapolka.com.pl- Magda Wieteska
www.azalia5.blog.onet.pl- „maria”
www.diety.pozmu.net
www.kwestiasmaku.com
www.zdrowie.wieszjak.pl